सर्लाही, २० चैत — सर्लाहीको गोडैता नगरपालिका–६ बगदहस्थित श्री महालक्ष्मी चिनी उद्योगले गुणस्तरहीन उखु आपूर्तिको समस्या बढ्दै गएपछि सिजन सकिनुअघि नै उद्योग बन्द गर्न सक्ने चेतावनी दिएको छ। उद्योगले केही किसानबाट सुकेको, वासी तथा सफा नगरी काटिएको उखु जबर्जस्ती बिक्री गराउन दबाब आएको जनाउँदै यस्तो निर्णयतर्फ जानुपरेको जनाएको हो ।
उद्योगका अनुसार हाल दैनिक १६ देखि १८ हजार क्विन्टल उखु क्रसिङ हुँदै आएको भए पनि आपूर्ति हुनेमध्ये करिब ८० प्रतिशतभन्दा बढी उखु सुकेको वा लामो समयअघि काटिएको रहेको छ। यसले चिनी उत्पादनमा प्रत्यक्ष असर पारेको छ भने ‘सुगर रिकवरी’ समेत उल्लेख्य रूपमा घटेको उद्योगको भनाइ छ ।सरकारी मापदण्डअनुसार उखुको रिकवरी दर ९ प्रतिशत हुनुपर्ने भए पनि उद्योगमा ल्याइने उखुमा यो दर घटेर ३ देखि ४ प्रतिशतमा सीमित भएको बताइएको छ । कमजोर गुणस्तरकै कारण उद्योग दैनिक ३० देखि ३५ लाख रुपैयाँसम्म घाटामा गएको उखु महाप्रबन्धक राजेश सिंहलले जानकारी दिए। “यस्तो अवस्थामा उद्योग सञ्चालन गर्नु निकै कठिन भइसकेको छ,” उनले भने ।उद्योगले आफ्नो रिजर्भ क्षेत्रमा उत्पादन भएको उखु भने नियमित रूपमा खरिद गरिरहेको जनाउँदै किसानलाई ताजा र सफा उखु मात्र ल्याउन आग्रह गरेको छ ।
यता गोडैता नगरपालिकाका प्रमुख देवेन्द्र कुमार यादवले भने उद्योगले स्थानीय किसानको उखु नकिनी बन्द गर्न खोज्नु उपयुक्त नहुने प्रतिक्रिया दिएका छन् । उनले अन्य जिल्लाबाट ल्याइने उखु खरिद गर्ने दायित्व स्थानीय उद्योगको नभएको स्पष्ट पारे।
नगर प्रमुख यादवका अनुसार उद्योग, किसान र प्रशासनबीच छलफल भइसकेको छ र अब किसानको सर्वेक्षण गरी उद्योगको कार्यक्षेत्रभित्रका किसानलाई पुर्जी वितरण गरेर मात्र उखु खरिद गरिने व्यवस्था गरिनेछ ।स्थानीय किसान बुधो महतोले भने अन्य उद्योगले फिर्ता पठाएको वा धेरै दिनअघि काटिएको उखु जबर्जस्ती तौल गराउन खोज्दा समस्या बढेको बताए । यसका कारण वास्तविक किसानले ल्याएको ताजा उखु समयमै बिक्री गर्न कठिनाइ भएको उनको गुनासो छ ।
उखु तौल प्रक्रियामा समेत विवादका कारण ७–८ घण्टासम्म ढिलाइ हुने गरेको किसानहरूले बताएका छन्। उनीहरूले गुणस्तरीय, ताजा र सफा उखु मात्र आपूर्ति गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।
उद्योग प्रशासनले आफ्नो क्षेत्रमा रहेको उखु झन्डै एक सातादेखि १० दिनसम्म मात्र पर्याप्त हुने जनाएको छ। वर्तमान अवस्था यथावत रहे सिजन अन्त्य नहुँदै उद्योग बन्द गर्न बाध्य हुने उद्योगको चेतावनी छ ।